Broń

Automat Kałasznikowa , co wybrać? Część 1.

Każdy świeżo upieczony strzelec, rozważa kupno najpopularniejszego karabinu samoczynnego na świecie. Którego wyprodukowano ponad 100 mln sztuk, w ponad 100 różnych wersjach. Automat Kałasznikowa mimo legend, że skopiowania z niemieckiego karabinu szturmowego model.44 (STG 44), zachował tylko klasyczny układ zewnętrzny wspomnianej broni, ponieważ sam układ gazowy był inspirowany układem karabinu M1 Garand ( ryglowanie zamka oraz suwadło z tłokiem gazowym , długi skok tłoka). Również metody produkcji pierwszych AK (frezowanie), była zupełnie inne niż głębokie tłoczenie, oraz spawanie zastosowane przy produkcji rzekomego bezpośredniego protoplasty-STG 44. Karabinek AK w momencie wprowadzenia na etatowe uzbrojenie wojsk ZSRR, oraz państw satelickich, był konstrukcją bardzo innowacyjną oraz nowoczesną. 30 nabojowy magazynek , zasilany nabojem pośrednim 7.62×39 wz.43 ( nabój ten wyewoluował z naboju 7.62×41, który zastosowano eksperymentalnie podczas końcówki II wś ) oraz możliwość prowadzenia ognia pojedynczego jak i maszynowego. Dawała radzieckiemu piechurowi dużą siłę ognia, na dystansie do 300 metrów. W tym czasie jego przeciwnicy z NATO używali mocnych karabinów M-14 , G3 czy FN FAL. O większym zasięgu , ale mniejszej szybkostrzelności ( zastosowanie ognia maszynowego w karabinach samopowtarzalnych, spowodowało że po 1 strzale w ogniu maszynowym, kula przelatywała wysoko nad celem ). Poza tym faktem, żołnierz radziecki przy takiej samej masie amunicji mógł zabrać więcej naboi, niż jego przeciwnik z NATO. Wprowadzenie karabinka kałasznikowa , wymusiło bezpośrednio opracowanie konstrukcji karabinu AR 15 ( czyli popularnych M16/M4).

  Opisze najczęściej występujące modele karabinku AK i jego pochodnych. Pomijam wszelkie wersje eksperymentalne i przedseryjne, raz że są drogie , dwa są to egzemplarze które będą ozdobą każdej kolekcji.

Karabinek AK

AK -Automat Kałasznikowa. Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43,   pierwszy model seryjnego karabinka , komora zamkowa była wykonana z frezowanego bloku stali , karabinek wyposażony w stałą drewnianą kolbę , łoże przednie wyposażone w okucia. Drewniany chwyt pistoletowy (w egzemplarzach wyremontowanych zastąpiony bakelitowym ). W rurze gazowej znajdują się dziurki, które miały za zadanie odprowadzać zbyt duża ilość gazów z rury gazowej. Wykończenie broni oksydowane. Jeżeli chcesz kupić taki karabinek przygotuj się na wyższe ceny niż młodszych konstrukcji AK, oraz fakt że akcesoria modernizacyjne ( łoże przednie ) czy chwyt pistoletowy, będą wymagały lekkiej ingerencji żeby pasowały do pierwszych AK ( stracisz przez to gwarancje producenta ), multum akcesoriów oraz szyn. Z tego co mi wiadomo, żaden AK nie był wyposażony w szynę montażową do optyki. Często też (zależnie od producenta), występuje brak gwintu na końcówce lufy żeby zamontować hamulec wylotowy ( jeżeli chcesz zamontować hamulec wylotowy przygotuj się na ingerencje rusznikarza, przy braku gwintu na końcówce lufy).  Po przez inne zakończenie końcówki komory zamkowej ,  w kształcie rozwartego trójkątna, ciężko jest dopasować trzpienie do kolb, bez ingerencji w akcesoria, lub końcówkę komory zamkowej. W kolbie seryjnej znajduje się miejsce, do przetrzymywania zestawu czyszczącego (przybornika).

Karabinek AKS

AKS – Automat Kałasznikowa Składany,  zasilany nabojem 7.62×39 wz.43 , komora tak jak w AK, frezowana z bloku metalu. AKS jest wyposażony w kolbę składaną, która była inspirowana kolbą z pm takich jak MP-40 czy PPS-43. Kolba składana pod spód, przedniego łoża. Po złożeniu kolby, trzewik znajduje się pod łożem przednim , istnieje możliwość strzelania z złożoną kolbą , ale utrudniony jest dostęp do przełącznika rodzaju ognia-bezpiecznika, oraz raczki od suwadła,  ponieważ znajduje się blisko ramienia kolby. O ile z dopasowaniem loża przedniego nie będzie problemu, bez większych ingerencji w modyfikowane łoże. Wymiana kolby w AKS jest trudna ponieważ bardzo mało jest akcesoriów do tego konkretnego modelu. Nie na adaptera komercyjnego ( ja się nie spotkałem ), podobnym do FAB AKMS. Dlatego zdolności modernizacyjne AKS są małe. Często brakuje tez gwintu na końcówce lufy ( wszystko zależne od kraju pochodzenia ).

Karabinek AKM

AKM – Automat Kałasznikowa Modernizowany, zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Główną zmianą jaka nastąpiła w stosunku do AK , to zastosowanie metody głębokiego tłoczenia komory zamkowej. Przez co broń jest lżejsza , komora zamkowa jest bardziej sprężysta. Model AKM i AKMS są najczęściej występującymi modelami Automatu Kałasznikowa na świecie. Proste zakończenie komory zamkowej (w AK występuje zakończenie w formie rozwartego trójkąta) , umożliwia wykorzystywanie praktycznie wszystkich akcesoriów wytworzonych do AK, po niewielkich przeróbkach można stosować kolby przeznaczone dla ASG. Co wielu strzelców wykorzystuje z dobrym rezultatem. Również modernizacja loża przedniego nie nastręcza większych problemów, wykorzystując akcesoria przeznaczone  do AKM, jak i replik ASG. Wybór jest naprawdę spory. Broń nie posiada dziurek na rurze gazowej. Łoże przednie drewniane bez okuć , chwyt pistoletowy bakelitowy. W kolbie tak jak w AK znajduje się miejsce do przetrzymywania zestawy czyszczącego-przybornika. Wykończenie broni zależne od kraju pochodzenia.

Inne wersje AKM:

AKMŁ – wersja z szyną boczną do montażu celownika noktowizyjnego , oraz szczelinowym tłumikiem płomienia (bardzo podobnym do tego od ukm PK)

AKMŁP – AKM z trytowymi przyrządami celowniczymi

Karabinek AKMS

AKMS – Automat Kałasznikowa Modernizowany Składany, zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Zmiana w stosunku do AKM jest następująca, wykorzystano składaną kolbę zamiast stałej drewnianej. Duże możliwości modernizacji , jedynym problemem jest zmiana kolby, ponieważ trzeba wykręcić kolbę składaną, zamontować specjalny trzpień do kolb lub zbudować i przyspawać odpowiednie gniazdo. Kolba składa się tak samo jak w AKS. Kolby między AKS i AKMS nie są zamienne. Końcówka lufy posiada gwint , dzięki czemu jest możliwość montażu urządzeń wylotowych.

Inne wersje AKMS:

AKMSN– AKMS z kolbą składaną i szyną boczną ( szerszy rozstaw ramion kolby związku z szyną boczną).

AKMSNP – trytowe przyrządy celownicze , boczny montaż , kolba składana.

AKMSP – trytowe przyrządy celownicze , kolba składana.

Karabinek AK-74M
Karabinek AKS-74M

AK-74M : Automat Kałasznikowa model Modernizowany model 74, zasilany nabojem 5.45×39. Nowy nabój wymusił opracowanie nowego magazynka, ten do AK-74M jest mniej łukowaty. Różnica w stosunku do poprzednich modeli AK to zastosowanie nowszego naboju, niż w poprzednich modelach AK. Komora zamkowa wytwarzana metodą głębokiego tłoczenia. Ramkowa kolba (AKS 74M), która jest bardziej ergonomiczna , składa się na bok broni, a nie jak w AKS i AKMS pod spod broni. Zastosowano urządzenie wylotowe które o wiele lepiej niwelowało podrzut broni tzw „gwizdek”.  Występują również AK-74M z kolbą stałą (plastikową jak i drewnianą).

AKS-74U  – Automat Kałasznikowa Składany model 74 Ujobany. Potocznie nazywany AKSU . Zasilany nabojem 5.45×39. Mocno skrócona wersja AK -74M. Skrócono lufę , co wymusiło skrócenie tłoka gazowego, zastosowano odpowiedzi rodzaj hamulca wylotowego dzięki któremu prawidłowo działa automatyka broni. Związku z mniejszą celnością i donośnością, zrezygnowano z szczerbinki suwakowej na rzecz prostego celownika przerzutowego, który znajduje się na pokrywie komory zamkowej.  Kolba składana na bok, tak samo jak w modelu AK 74M. Broń opracowano dla załóg czołgów , radzieckiego specnazu oraz innych żołnierzy którzy nie potrzebowali pełnowymiarowego karabinka.

Inne warianty AKS-74U

AKS-74UN – Wariant AKS-74U wyposażony w boczną szynę do montażu celowników.

AKS-74UB – Wariant AKS-74U przystosowany do użycia z tłumikami dźwięku PBS-4 lub PBS-5. Często używany w połączeniu z wyciszonym granatnikiem GSN-19.

Zastava model 92 (M92)– jugosłowiańska odmiana AKS 74U, największa różnica to składana kolba, taka sama jak AKMS składana pod spód karabinka.

Modyfikacje loża przedniego podobnie jak przy modelu AK 74M , zarówno kolby jak i loża. Problemem może być modyfikacja kolby w Zastawie M92.

kbkg AK wz.60 czyli AK GN

kbkg AK wz.1960 popularnie zwany AK GN. Kbkg – karabinek-granatnik. Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Karabinek stworzony z myślą do miotania granatów nasadkowych. W karabinku tym zastosowano komorę frezowaną. Różnice w stosunku do innych modeli AK. Regulator gazowy na kolanku gazowym ( tzw „skrzydełko”) , który odcinał dopływ gazów prochowych na tłok, zastosowanie zatrzasku pokrywy nabojowej na końcówce sprężyny powrotnej ( tak jak w Berylu ) , kolba z zaczepami do mocowania amortyzatora ( w rzeczywistości skórzanej nakładki ) , możliwość montażu specjalnej nakładki do wystrzeliwania granatów nasadkowych. Wystrzelenie grantu nasadkowego nie jest takie proste, strzelec musiał wykonać szereg czynności. Takich jak: przykręcenie na końcówce lufy nakładki do granatów , montaż celownika , zamknięcie zaworu gazowego w położenie „Z” , montaż amortyzatora na kolbę , odpięcie magazynka z amunicją bojową i podpięcie krótkiego 10 nabojowego magazynka z wzmocnionymi nabojami ślepymi , nałożenie granatu nasadkowego na końcówkę lufy. W modelu 1960/72, wprowadzono szybko odłączaną kolbę, z myślą o wojskach powietrzni-desantowych. Wypuszczono partie karabinków granatników wz.1960

z składaną kolbą , ale bardzo szybko wycofano się z tego pomysłu (zbyt giętka kolba ). Podczas konfliktu wietnamskiego, nasze karabinki-granatniki przyczyniły się do zniszczenia lub uszkodzenia  kilku transporterów  M113. Jeden taki karabinek za pomocą którego zniszczono amerykański transporter została ofiarowany MWP, jako „dar narodu wietnamskiego dla polskiego”.  Po przez zastosowanie frezowanej komory , i zakończenia komory podobnej jak w AK (rozwarty trójkąt) , oraz długich trzpieni montażowych do kolby , wszelkie modyfikacje w tym obrębie broni wiążą się z cięciem elementów mocujących kolbę lub modyfikacją montowanych akcesoriów (wycięciem odpowiednich elementów w akcesoriach, i utraty gwarancji). Jeżeli chodzi o modyfikacje loża przedniego , podobnie jak w AK. W kbkg wz.1960 nie montowano szyn bocznych, ale w zakładzie rusznikarskim jest to możliwe. Często użytkownicy cywilni, dokonują takich modyfikacji.

ręczny karabin maszynowy RPK

RPK , Ręczny Pulemiot Kałasznikowa (czytaj Ręczny Karabin Kałasznikowa ) – karabin wsparcia drużyny piechoty. Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Używany w Polsce , przez Wojska Powietrzno-Desantowe i rozpoznanie. Różnią się od normalnego AK , dłuższą i grubszą lufą która miała lepiej znosić ogień maszynowy , cięższą i grubszą komorą zamkową , seryjny dwójnóg , oraz innego kształtu kolba.  Model RPKS składaną  kolbę na bok broni. Do tego modelu Kałasznikowa stosowano 75 nabojowe stalowe bębny, jak i magazynki 40 nabojowe, oczywiście standardowe 30 nabojowe magazynki  też mogły zasilać ten karabin.

Inna odmiany RPK  to :

Zastava Model 72 (M 72); jugosłowiańska odmiana karabinu RPK, na nabój 7.62×39 wz.43  , różnice to przejęta z modeli M70 kolba oraz żebrowanych odcinek lufy między końcówka loża a kolankiem gazowym. Komora zamkowa frezowana , z charakterystycznym dla AK zakończeniem komory, co utrudnia montaż kolb bez modyfikacji. Pod kątem innych modyfikacji , broń nie nastręcza większych problemów , łoże przednie powinno pasować z modelów AKM. Można spotkać modele z szyną boczną oznaczone RPK N.

UWAGA : na początku produkcji radzieckiej występowały modele z frezowaną komorą zamkową, może to nastręczać problemy w modyfikacji (głównie chodzi o kolbę).

ręczny karabin maszynowy RPK-74

RPK 74M – Ręczny Pulemiot Kałasznikowa Modernizowany Model 74. Zasilany nabojem  5.45×39. Karabin ten jest pochodną modelu AK 74M. Do karabinu opracowano magazynek o pojemności 45 nabojów, ale i standardowe 30 nabojowe pasują. Występuje szyna boczna, modyfikacje podobne jak przy AK 74M.  

Zastava M.64

Zastava Model 64 i 64A (M64 i 64A) jugosłowiańska wersja karabinu AK, zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Model A oznacza model wyposażony w kolbę składaną ( jak w AKS ). Zastosowanie frezowanej komory zamkowej, spowodowało charakterystyczne jej zakończenie typowe dla AK. Co nastręcza problemów w modyfikacjach kolby. W stosunku do pierwowzoru zastosowano parę ciekawych rozwiązań, występujące zarówno w modelu M64 i M64A i M70 i 70A. Każda Zastava M64 i 64A jest zdolna do miotania granatów nasadkowych, magazynek wyposażono w specjalny zaczep który zatrzymuje suwadło w tylnym położeniu po ostatnim strzale. Ale najważniejszy jest zawór który odcina dopływ gazów prochowych , jest on zintegrowany z ramieniem celownika do miotania granatów nasadkowych. Z racji zaworu odcinającego dopływ gazów prochowych zintegrowanego z ramieniem celownika granatów nasadkowych, modernizacja przedniego loża jest trochę bardziej skomplikowana niż w innych modelach AK.

Zastava M.70A

Zastava Model 70 i 70A (M70 i 70A). Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Główna różnica polega na zastosowaniu komory zamkowej tłoczonej, na tej komorze znajdują się charakterystyczne wzmocnienia. Które występują tylko przy produkcji w zakładach Zastava. Ramię celownika do granatów nasadkowych zintegrowane z zaworem gazowym, zatrzymywanie suwadła w tylnym położeniu po ostatnim strzale. Modyfikacja kolby lub jej wymiana nie nastręcza problemów ( końcówka komory zamkowej jak w AKM ) , trudności wstępują przy łożu przednim związku z celownikiem grantów nasadkowych.

Inne odmiany Zastavy M70 ;

Zastava M70B1 – wersja z kolbą stałą (odpowiednik AKM).

Zastava M70B1N – wersja z kolba stałą i boczną szyną służącą do montażu celownika optycznego lub noktowizyjnego (odpowiednik AKMN).

Zastava M70AB2 – wersja z kolba składaną pod spód broni (odpowiednik AKMS).

Zastava M70AB2N – wersja z kolba składaną pod spód broni i boczną szyną służącą do montażu celownika optycznego lub noktowizyjnego.

AKM-63

AKM -63. Węgierska wersja karabinu AKM, produkowana przez zakłady FEG. Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Różnił się od innych AKM między innymi standardowym chwytem przednim i chwytem pistoletowym w kształcie kursywy liczby I, wykonanym z drewna. Modyfikacje jak przy standardowym AKM, nie nastręcza większych problemów.

AMD-65

AMD-65 , węgierska odmiana karabinku AKM wyprodukowana dla węgierskich wojsk powietrzno-desantowych. Zasilany nabojem 7.62×39 wz.43. Według mnie jedna z ciekawszych odmian karabinka AKM. Różnice w stosunku do innych AKMów to : prosta prętowa kolba składana na bok , krótsza lufa , ażurowe łoże przednie z chwytem pistoletowym , brak nakładki na rurę gazową , wydajny hamulec wylotowy, oraz zasilany z 20 nabojowego magazynka. Bardzo mało jest dedykowanych akcesoriów do tego modelu AKM, tak że wszelkie modyfikacje loża i kolby, będzie wiązało się z dopasowywaniem lub dorobieniem akcesoriów.

Wschodnio-niemieckie kopie AK i AKM

Różnic wielkich nie ma, stosunku do swoich radzieckich odpowiedników, nie licząc kolby w kształcie pogrzebacza:

MPi-K to AK

MPi-KS to AKS

MPi-KM to AKM

MPi-KMS to AKMS

MPi-K74 to AK-74M

MPi-K74S to AKS-74M

MPi-AKS-74K to AKS-74U

karabinek szturmowy wz.88 TANTAL

Kbs wz.88 „Tantal”

Polska odpowiedz ZM Łucznik, na rosyjski karabinek AK-74M. Zasilany nabojem 5.45×39, niestety magazynki między obiema konstrukcjami nie są zamienne. Tantal wyewoluował z eksperymentalnej konstrukcji AKMS wz.80. W wersji wojskowej odziedziczył po eksperymentalnej konstrukcji: możliwość strzelania trzema rodzajami ognia (pojedynczy , seria oraz ogień ciągły), oraz możliwość wystrzeliwania granatów nasadkowych za pomocą  bojowej amunicji (pułapka kulowa w granacie nasadkowym, przyrządy celownicze do celowania granatem znajdowały się na granacie nasadkowym). Polacy znów jako pierwsi zmodernizowali swoje AK tak żeby móc miotać granaty , w kbkg wz.60 czyli popularnym AK GN, odpalenie granatu nasadkowe było bardziej skomplikowane ( patrz opis dotyczący tego karabinka). Broń nie przyjęła się na długo w Ludowym Wojsku Polskim i Wojsku Polskim , był używany przez polskie jednostki aeromobilne, oraz użytkowany był na misji na Wzgórzach Golan. Po wprowadzeniu  kbs wz.96 Beryl , broń została zmagazynowana i powoli sprzedawana. Modyfikacje tej broni są możliwe, chodź nie wszystkie akcesoria pasują „wprost z pudełka” , najmniej przeróbek lub prawie wcale będzie przy akcesoriach pochodzących z kbs wz.96 Beryl , ponieważ Tantal jest starszym bratem Beryla.

W drugiej części wpisu „AK co wybrać?” opiszę następujące modele karabinu AK – Typ56, kbs wz.96 Beryl, Zastava Model 76, PSL vel Cugir , Galil-Valmet-Vektor oraz coś z cywilnych konstrukcji bazujących na AK (np. 308 Viepr).  

Automat Kałasznikowa , co wybrać? Część 2

kbs wz.96 BERYL C

Kbs wz.96 „Beryl”

Wersja rozwojowa kbs wz.88 „Tantal” , dostosowana do naboju 5.56×45 NATO. Niestety magazynki między konstrukcjami AR a Beryl się są zamienne. Żaden cywilny podmiot nie wytwarza magazynków do tego modelu karabinka , pozostają zakupy na portalach aukcyjnych lub bezpośrednio u producenta. Beryl po Tantalu odziedziczył między innymi : możliwość wystrzeliwania granatów nasadkowych bez jakikolwiek manipulacji przy broni ( granat posiada tzw „pułapkę kulową” wystrzeliwany normalnym nabojem bojowym ) oraz kasownik serii trzy strzałowej w wersji dla resortów siłowych. Wiele konstrukcji AK ma możliwość strzelania seriami 3 strzałowym, ale tylko Beryl i Tantal ma kasownik serii. Bez kasownika jeżeli przerwiemy oddawanie serii , i znów naciśniemy spust to dokończymy oddawanie serii. W Berylu i Tantalu jeżeli przerwiemy oddawanie serii np. 1 lub 2 strzale, seria zostanie skasowana i kolejne naciśnięcie spustu spowoduje oddawanie serii od nowa.

Karabinek MINI BERYL

Wz.96a – przednie łoże proste bez chwytu , kolba składana na bok.

Wz.96b – przednie łoże z chwytem pistoletowym , szyny boczne na łożu przednim , nad komorą zamkowa krótka lub długa szyna montażowa z możliwością szybkiego wypięcia.

Wz.96c – przednie łoże wraz nakładka rury gazowej w pełnym oszynowaniu wykonane z aluminium, dolne łoże przednie  bez możliwości szybkiego odczepienia , ergonomiczny chwyt pistoletowy , kolba stała rozsuwana.

subkarabinek wz.96 „Mini Beryl” – mocno skrócona wersja karabinka Beryl , niestety skrócenie spowodowało pozbawienie możliwości wystrzeliwania granatów nasadkowych. Karabinek zyskał stała szynę montażową w której znajduje się celownik przerzutowy : przeziernik – szczerbinka. Mini Beryl występuje z kolbą stałą jak i składaną (kolby takie same jak Berylu).

Karabiny Beryl i Mini Beryl są etatowym uzbrojeniem Wojska Polskiego, około 100-150 sztuk sprzedano Litwie, znajdowały się na wyposażeniu niektórych żołnierzy litewskich wojsk specjalnych.

TYP-56

Chińska wersja karabinu AK (frezowanego), zasilany nabojem 7.62×39 wz.43, pierwszym detalem który rzuca się w oczy to: składany bagnet pod lufą podobny do tego z karabinu SKS oraz pełna osłona muszki, zakończenie szkieletu przy łączeniu z kolbą pod kątem prostym oraz chromowane suwadło. Bagnet  można zdemontować, ale wymaga to użycia narzędzi. Możliwości modernizacyjne takie same jak innych wersji frezowanych AK, chodź może wystąpić problem z komercyjnymi kolbami. Występują również tłoczone modele , AKM które noszą taką samą nazwę jak model frezowany TYP-56. Różnica jest w paru detalach broni, to między innymi pełna osłona muszki, rura gazowa przejęta z modelu frezowanego oraz suwadło w pełnym chromie.

Karabin TYP-56 ,tutaj mamy akurat wersje tłoczoną.

Inne wersje karabinu TYP 56

Typ 56 – wersja z kolbą stałą (odpowiednik karabinu AK).

Typ 56-1 – wersja z kolbą składaną pod spód broni (odpowiednik karabinu AKS).

Typ 56-2 – wersja z kolbą składaną na prawą stronę komory zamkowej.

Typ 56C – produkowana od początku lat 90-tych wersja skrócona (karabinek) z kolbą składaną wielofunkcyjne urządzenie na prawą stronę komory zamkowej. Karabinki są pozbawione bagnetu i posiadają wylotowe.

Możliwości  modernizacyjne takie same jak przy AK i AKM (zależne od zastosowanego szkieletu broni)

Zastava M76 i M91

Samopowtarzalny karabin, bazujący na konstrukcji AK w kalibrze 7.92×57 (M76) lub 7.62x54R (M91). Jest to konstrukcja kałasznikowa dostosowana do nabojów karabinowych, dzierżąca wszystkie zalety jak i wady mniejszych automatów. Mimo wyposażenia seryjnego w optykę i szyny do montażu optyki, karabiny te traktować należy jako karabiny o podwyższonych parametrach skupienia, a nie jako pełnoprawna broń snajperska. Komora zamkowa bazuje na powiększonej komorze nabojowej Zastawy M64. Owszem to karabiny celne jak na rozwiązania automatu kałasznikowa przystało, ale daleko im do samopowtarzalnych karabinów wyborowych takich jak M21 czy SWD. Stąd relatywnie niska cena na rynku, oraz spory wybór. Jeżeli chodzi o akcesoria modyfikacyjne – sam osobiście nie znam żadnej firmy (poza producentem) która wytwarza loża , szyny czy inne części dedykowane do tej konstrukcji (jeżeli się mylę proszę o komentarz). Jeżeli już kupisz taki karabin i chciałbyś go poprawić np montować dwójnóg czy lepsze łoże , czeka ciebie dłubanie w drewnie lub metalu lub wizyta u kolbiarza lub rusznikarza. Niestety rynku akcesoriów komercyjnych w Polsce do tego karabinu na razie nie ma. Być może za „Wielką Wodą” mają jakieś komercyjne akcesoria do tego karabinu.

Zastava Model 76 w kalibrze 7.92×57 JS

PSL vel Cugir

Puşcă semiautomată cu lunetă (PSL) – po polsku karabin samopowtarzalny z lunetą.

Kolejny duży automat kałasznikowa , produkowany przez zakłady RATMIL , broń na rynek cywilny nosiła nazwę Cugir. Komora zamkowa  w tym karabinie bazuje na komorze z modelu RPK, dostosowanej do naboju 7.62x54R. Automatyka broni nie została zmieniona w stosunku do mniejszych modeli AK, dziedzicząc przy tym wszystkie wady i zalety automatu kałasznikowa. PSL tak samo jak „duże Zastawy” posiada tylko tryb samopowtarzalny. Karabin seryjnie wyposażono w szyny montażowe do optyki oraz celownik optyczny PSO ( poźniej /na eksport/zaczęto montować dobre celowniki rumuńskiej firmy IOR, swoją droga wielu czeczeńskich snajperów podczas I i II wojny czeczeńskiej, miało SWD z zamontowanymi IORami zamiast PSO). PSL zasilany jest z 5 lub 10 nabojowego magazynka. Broń jest bardzo podobna do radzieckiego SWD , ale pierwszym detalem jaki różni z zewnątrz PSL  od SWD to krótsza nakładka rury gazowej w stosunku do dolnego elementu przedniego loża (tak samo jak w AK , AKS , AKM czy AKMS). Drugi detal po którym łatwo odróżnić PSL od SWD, to jest wypukłość na kolbie PSL która pełni role baki policzkowej, w SWD górna krawędź kolby jest prosta. Często mniej obeznani strzelcy biorą PSL za SWD. Również ceny PSL są wyższe niż „Dużych Zastaw” , czyżby podobieństwo zewnętrzne było aż tak cenne? PSL na rynek amerykański wychodził w kalibrze 7.62×51, ale niestety nic więcej o modelu w tym karabinie  powiedzieć nie mogę.  Rynek komercyjnych akcesoriów w Polsce praktycznie nie istnieje, z tego co się orientuje jedyne komercyjne części do tej broni można znaleźć w Stanach Zjednoczonych lub u producenta. Wszelkie prywatne modyfikacja będą się wiązać  z dorabianiem części do karabinu.

karabin wyborowy PSL w kalibrze 7.62x54R
Karabin wyborowy CUGIR , występował w kalibrze 7.62×51 i 7.62x54R

Galil / Vector R4

Karabiny bazujące na konstrukcji Kałasznikowa, ale bez możliwości korzystania z licencyjnych części od AK i AKM. Karabiny Galil i Vector zasilane są nabojem 5.56×45 , Galatz to samopowtarzalny karabin wyborowy zasilany nabojem 7.62×51. Według mnie najsolidniej wykonane karabiny , bazujące na szkieletach frezowanych. Zastosowanie frezowanego szkieletu przyczyniło się do dużej wytrzymałości broni , oraz większej wagi. Broń ma obustronny przełącznik rodzaju ognia , z prawej strony charakterystyczne skrzydełko jak w AK , z lewej suwak w zasięgu kciuka. Przyrządy celownicze są umiejscowione w innych miejscach niż w AK, muszka jest zintegrowana z kolankiem gazowym , przeziernik jest umocowany na tyle pokrywy komory zamkowej. Linia celowania jest dłuższa niż w AK , i zastosowanie przeziernika wpłynęło na celność. Rączka suwadła jest skierowana ku górze , dzięki czemu łatwiej przeładować broń lewą ręką. Zastosowano masywna ażurową kolbę , oraz całkiem wydajny tłumik płomienia. Do karabinków Galil / Vector można znaleść całkiem sporo akcesoriów, magazynki od Beryla po kilku przeróbkach pasują do Galila / Vectora. Jeżeli chodzi o karabin Galatz, zbyt wiele napisać nie mogę, oprócz tego że jest to większy brat Galila. Różnice w stosunku do Galila , to fabryczna szyna do montażu celownika (celownik na fabrycznej szybie nie jest umieszczony centralnie w osi symetrii broni, tylko z lewej strony), oraz pełna drewniana kolba z baką, oraz łoże przednie. Zasilany jest nabojami 7.62×51 NATO, i służył jako broń dla strzelców wyborowych w strukturach plutonów i kompanii. Tak samo jak duże Zastawy i PSL , odziedziczył wszystkie wady i zalety dużych AK. Do Galila jest dość dobrze rozwinięty rynek komercyjnych części, warto przeglądać oferty izraelskich producentów oraz ich przedstawicieli handlowych w Polsce, jeżeli chcemy pomodzić naszego Galila. 

Karabin GALIL w kalibrze 5.56×45. Zwraca uwagę inne umiejscowienie przyrządów celowniczych.

Wersje karabinu Galil:

Galil ARM – karabin szturmowy wyposażony w dwójnóg.

Galil AR – karabin szturmowy bez dwójnogu, z lżejszą lufą. Wersja produkowana wyłącznie na eksport.

Galil SAR – karabinek.

Valmet M62 oraz M76

Przepisowy karabin armii fińskiej, zasilany nabojami 7.62×39 oraz 5.56×45 NATO (produkcja eksportowa dla Kataru i Indonezji). Karabin szturmowy M62 oparty był na szkielecie frezowanym (produkcja seryjna od 1962) , wersja M76 oparta była na szkielecie tłoczonym (produkcja seryjna od 1976).Pewna legenda głosi, że jedne z pierwszych serii M76, była oparta na komorze zamkowej wyprodukowanej w Radomiu. Niech historycy zweryfikują ten fakt. Karabin zewnętrznie bardzo przypomina Galila , zastosowano bardzo podobne umiejscowienie przyrządów celowniczych , ogólnie broń jest bardzo podobna. Wśród znawców tematu cały czas są kłótnie kto kogo skopiował, Finowie Izraelczyków czy Izraelczycy Finów? Chodź w fińskim karabinie, rączka przeładowania na suwadle jest podobna do raczki z radzieckich AK i AKM, oraz nie ma przełącznika rodzaju ognia z lewej strony karabinka w zasięgu kciuka.

Karabin Valmet M72 , z prostą rurową kolbą. Zwracają uwagę masywniejsze przyrządy celownicze niż w GALIL-u.

Jeżeli chodzi o akcesoria i karabinki  w Polsce, nigdy nie widziałem Valmeta na sprzedaż (jakby był cena pewnie byłaby astronomiczna) , z akcesoriami też jest biednie. Valmet wpisuje się w pewna fińską tradycje, to co Rosjanie robią dobrze, Izraelczycy lepiej, My Finowie robimy najlepiej! Karabinek w fińskiej armii jest używany już ponad 30 lat (wersja M76), i raczej jeszcze długo posłuży ponieważ rozpisano kontrakty na dostawy części i remontu broni przez fińskie ministerstwo Obrony Narodowej.

Inne wersje Valmeta:

M76T – wersja ze stałą kolbą rurową.

M76F – wersja ze składaną kolbą rurową

M76M – wersja ze stałą kolbą wykonana z tworzywa sztucznego.

M76W – wersja ze stałą kolbą drewnianą.

To na razie tyle jeżeli chodzi o wojskowej wersje AK, w kolejnym artykule będą wybrane cywilne wersje automatu. Zarówno wzorowane na wersjach wojskowych jak i strikte cywilne wersje.

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close